Η Τοποθεσία και η Ιστορική Νίκη του 460 π.Χ.

Σχόλιο: Μια επισκόπηση της γεωγραφικής θέσης της Οινόης και της στρατηγικής της σημασίας, η οποία επισφραγίστηκε με μια μάχη που κλόνισε τον μύθο του αήττητου σπαρτιατικού στρατού.
Η αρχαία Οινόη ήταν μια μικρή αργείτικη πόλη, που έγινε γνωστή από τη νίκη στην περιοχή αυτή των Αθηναίων και Αργείων εναντίον των Λακεδαιμονίων το 460 π.Χ. Η σημαντική αυτή νίκη απεικονίσθηκε στην Ποικίλη Στοά των Αθηνών [1], ενώ οι Αργείοι δεν παρέλειψαν να στείλουν στους Δελφούς γλυπτά αναθήματα. Η ακριβής θέση της δεν είναι επιβεβαιωμένη μέχρι σήμερα [2].
Ο Παυσανίας προσδιορίζει με σαφήνεια μόνο την περιοχή στην οποία πρέπει να αναζητηθεί [3]. Βαδίζοντας κανείς, λέει, από το Άργος προς τα δυτικά με κατεύθυνση αντίθετη προς το ρεύμα του Ξεριά, συναντούσε την Οινόη, όταν άρχιζε να ανηφορίζει προς τα υψώματα του Αρτεμισίου και νοτιότερα από τον άνω ρουν του Ινάχου. Στην περιοχή αυτή, κοντά στο χωριό Μερκούρι και στη διασταύρωση προς το χωριό Μάζι (Αρία) στη θέση Αγριλόβουνο – Σπηλιά πάνω σε μικρό γήλοφο, η αρχαιολόγος Ευαγγελία Δεϊλάκη επεσήμανε αρχαία οικοδομικά λείψανα και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα. Συγκεκριμένα μια αναθηματική επιγραφή, που χρονολογείται στο β΄ μισό του 6ου αι. π.Χ. με αναφορά στη λατρεία της Αρτέμιδος, κεραμική αρχαϊκών και κλασικών χρόνων, έναν πολυγωνικό τοίχο υπόστηλης αίθουσας [4], θεμέλια κτηρίων και διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, που αποτελούν αδιάψευστες μαρτυρίες για την ακμή της αρχαίας πόλης που εκτεινόταν στις ανατολικές υπώρειες του όρους Αρτεμίσιο.
Η πολίχνη της Οινόης εμφανίζεται στις πηγές της αρχαίας ιστορίας με μια μάχη ανάμεσα σε Αργείους και Αθηναίους εναντίον των Σπαρτιατών, που έγινε στην περιοχή αυτή [5]. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες του Παυσανία, δυνάμεις των Σπαρτιατών με αρχηγό το βασιλιά Πλείσταρχο, γιο του Λεωνίδα, το 460 π.Χ. κινήθηκαν εναντίον των Αργείων, πέρασαν τα σύνορα της Αρκαδίας και έφτασαν στην Οινόη, μεταξύ Μαντινείας και Άργους. Οι Αργείοι με τη βοήθεια Αθηναίων «επίκουρων», που έφτασαν έγκαιρα στην Αργολίδα, νίκησαν τους Σπαρτιάτες και έγιναν κύριοι του πεδίου της μάχης [6]. Η νίκη αυτή θεωρήθηκε πολύ σπουδαία, γιατί οδήγησε στην κατάρριψη του στρατιωτικού γοήτρου των Σπαρτιατών και της φήμης τους ως ακατανίκητης δύναμης εκείνη την περίοδο. Γι’ αυτό και οι Αθηναίοι ζωγράφισαν στην Ποικίλη Στοά [7] το στρατό τους παρατεταγμένο εναντίον των Σπαρτιατών στην Οινόη, [8] ενώ οι Αργείοι αφιέρωσαν πλούσια αναθήματα στο μαντείο των Δελφών [9].
Ίχνη αμαξήλατων αρχαίων οδών αναδεικνύουν την περιοχή της Οινόης σε οδικό και στρατηγικό κόμβο της βορειοδυτικής Αργολίδας. Οι γραπτές πηγές (Παυσανίας ΙΙ, 25,2) ταυτίζουν τα ευρήματα αυτά με την αρχαία Οινόη, πόλη που σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομά της από το βασιλιά Οινέα.

Μυθολογικές Ρίζες: Ο Βασιλιάς Οινέας και η Προέλευση του Κρασιού

Σχόλιο: Η συναρπαστική ετυμολογική και μυθολογική σύνδεση του ονόματος του βασιλιά Οινέα και των απογόνων του με την ανακάλυψη του αμπελιού και του κρασιού.
Στην ελληνική μυθολογία ο Οινέας (Οινεύς) ήταν βασιλιάς της Καλυδώνας, αρχαίας πόλης της Αιτωλίας, που ήταν χτισμένη στη δυτική όχθη του Εύηνου ποταμού και τα ερείπιά της βρίσκονται σήμερα δυτικά του Ευηνοχωρίου, 11 περίπου χιλιόμετρα από τον Πατραϊκό κόλπο.
Ο Οινέας καταγόταν από τον Αιτωλό, που έδωσε το όνομά του στους Αιτωλούς, ή από τον Δευκαλίωνα, ο γιος του οποίου Ορεσθέας (= «ο άνθρωπος των βουνών») ήταν παππούς του Οινέα και εγκαταστάθηκε στην Αιτωλία ως πρώτος βασιλιάς της λίγο μετά τον κατακλυσμό του ∆ευκαλίωνα. Ο Ορεσθέας είχε μια σκύλα, που μια μέρα γέννησε ένα κομμάτι ξύλου, που ο Ορεσθέας το παράχωσε στο χώμα και απ’ αυτό φύτρωσε το πρώτο κλήμα φορτωμένο με σταφύλια [10]. Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος ο Ορεσθέας ονόμασε το γιο που απέκτησε Φύτιο (= «αυτός που φυτεύει»). Ο Φύτιος ήταν αυτός που διέδωσε την καλλιέργεια του αμπελιού και γιος του ήταν ο Οινέας, που το όνομά του προέρχεται από τη λέξη «οίνη», όπως αποκαλούσαν τότε οι Έλληνες την άµπελο.
Σύμφωνα µε άλλο μύθο [11] ο Οινέας είχε ένα βοσκό που τον έλεγαν Στάφυλο. Ο βοσκός αυτός παρατήρησε πως µια από τις κατσίκες του κοπαδιού κάθε μέρα γινόταν παχύτερη και ήταν πάντα πιο ζωηρή από τα άλλα ζώα. Την παρακολούθησε και είδε ότι το ζώο έτρωγε κάποιους καρπούς που ο ίδιος δεν είχε ξαναδεί. Έφαγε και αυτός, τους βρήκε νόστιμους και μάζεψε μερικούς και τους πήγε στον κύριό του. Ο Οινέας έστυψε τον καρπό, ήπιε τον χυμό και… ξανάνιωσε! Από ευγνωμοσύνη στο βοσκό έδωσε στον καρπό το όνομα του παρατηρητικού δούλου του «σταφυλή» (Στάφυλος < σταφύλι) και στο χυμό το δικό του όνομα (Οινέας < οίνος) [12].

Ο Μελέαγρος και ο Καλυδώνιος Κάπρος

Σχόλιο: Μια κλασική ιστορία αρχαιοελληνικής ύβρεως, απαράμιλλου ηρωισμού και τραγικής μοίρας, η οποία αποδεικνύει πόσο εύκολα η θεϊκή οργή μπορεί να διαλύσει μια οικογένεια.
Ο Οινέας πήρε για σύζυγο την κόρη του Θέστιου, την Αλθαία, και μαζί απέκτησαν πολλά παιδιά, μεταξύ των οποίων τους Τοξέα, Θυρέα, Κλύμενο και τον ήρωα Μελέαγρο, που λένε ότι τον απέκτησε με τον θεό Άρη. Διηγούνταν μάλιστα ότι στη γέννηση του Μελέαγρου παρουσιάστηκαν και οι τρεις μοίρες, για να πουν το μέλλον του. Η πρώτη Μοίρα, η Κλωθώ, της είπε ότι ο γιος της θα έχει γενναία ψυχή, η δεύτερη, η Λάχεσις, ότι θα είναι ανδρείος, ενώ η τρίτη, η Άτροπος, κοίταξε στη φωτιά ένα ξύλο που καιγόταν και ευχήθηκε να ζήσει μέχρι να καεί εντελώς το ξύλο. Η Αλθαία, έντρομη, άρπαξε το δαυλί, το έσβησε και το έκρυψε με μεγάλη προσοχή σε ένα κιβώτιο που μόνο αυτή ήξερε, για να διατηρήσει το παιδί της στη ζωή [13].
Όταν ο Μελέαγρος μεγάλωσε, πήρε μέρος στο κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου, ενός φοβερού στο μέγεθος και στη δύναμη αγριογούρουνου, το οποίο έστειλε η θεά Άρτεμις για να τιμωρήσει τον βασιλιά της Καλυδώνας Οινέα, επειδή προσέφερε τους πρώτους ετήσιους καρπούς της χώρας προς όλους τους θεούς εκτός από την Άρτεμη. Ο Κάπρος που έστειλε η θεά, σκότωνε τους γεωργούς όταν πήγαιναν να σπείρουν και προκαλούσε καταστροφές στα υπάρχοντά τους. Τότε ο Μελέαγρος, για να απαλλάξει τη χώρα από το θηρίο, κάλεσε τους περισσότερους ήρωες της Ελλάδας και τους υποσχέθηκε ότι όποιος κατόρθωνε να το σκοτώσει θα έπαιρνε ως έπαθλο το τομάρι και το κεφάλι του θηρίου. Ανάμεσά τους ήταν και μια γυναίκα, η θρυλική Αταλάντη, που πρώτη κατάφερε να πετύχει με τα βέλη της το ζώο στο πίσω μέρος και να το τραυματίσει, και δεύτερος ο Αμφιάραος, που το πέτυχε στο μάτι. Έπειτα ο Μελέαγρος χτύπησε με το ακόντιό του το θηρίο στο πλευρό, το σκότωσε και χάρισε το δέρμα του στην Αταλάντη.
Η Άρτεμις όμως προκάλεσε διχόνοια μεταξύ αυτών που είχαν πάρει μέρος στο κυνήγι. Οι γιοι του Θέστιου της άρπαξαν το τομάρι, λέγοντας ότι τούς ανήκει. Ακολούθησε μάχη και σε αυτή ο Μελέαγρος σκότωσε τους θείους του. Η Αλθαία εξοργίσθηκε τόσο πολύ για τον φόνο των αδελφών της, που άρπαξε τον κρυμμένο δαυλό και τον έκαψε, με αποτέλεσμα να πεθάνει αμέσως και ο γιος της [14]. Αργότερα όμως η Αλθαία μετανόησε και αυτοκτόνησε.

Ο Διόνυσος, η Δηιάνειρα και το Δώρο της Αμπέλου

Σχόλιο: Ο ρόλος της θεϊκής παρέμβασης στη ζωή του Οινέα: το μεγάλο δώρο της οινοποιίας από τον Διόνυσο επισκιάζεται από την ερωτική εμπλοκή του θεού στη γενεαλογική γραμμή του βασιλιά.
Κόρη του Οινέα θεωρείται και η Δηιάνειρα, που λένε ότι η Αλθαία τη γέννησε με τον θεό Διόνυσο. Σύμφωνα πάλι µε τη Μυθολογία, ο θεός Διόνυσος σε μια από τις ατέλειωτες περιπλανήσεις του βρέθηκε στην Αιτωλία και φιλοξενήθηκε από τον Οινέα. Ευχαριστημένος ο θεός από την υποδοχή, παρέδωσε στον Οινέα το πρώτο κλήμα για να το φυτέψει, του έμαθε την τέχνη της καλλιέργειας της αμπέλου και, για να τον τιμήσει έδωσε το όνομά του στο χυμό των καρπών της. Έτσι από τον Οινέα το κρασί ονομάστηκε οίνος.
Στην πραγματικότητα ο Διόνυσος είχε βάλει στο μάτι τη βασίλισσα Αλθαία. Ο Οινέας κατάλαβε την επιθυμία του θεού και έκανε τα στραβά μάτια. Προσποιήθηκε πως απουσίαζε και άφησε το ζευγάρι μόνο του. Από τη σχέση τους γεννήθηκε η Δηιάνειρα, η μετέπειτα σύζυγος του Ηρακλή. Δώρο ευγνωμοσύνης του Διόνυσου προς τον Οινέα ήταν το αμπέλι και η διδασκαλία για τη σωστή καλλιέργεια [15].

Ο Τυδέας και η Εκστρατεία των “Επτά επί Θήβας”

Σχόλιο: Πολιτικές ίντριγκες, δυναστικές έριδες και σημαντικές συμμαχίες που πυροδότησαν μία από τις πιο εμβληματικές και αιματηρές πολεμικές συρράξεις του αρχαίου μύθου.
Μετά τον θάνατο της Αλθαίας, ο Οινέας παντρεύτηκε την Περίβοια. Από τον γάμο αυτό γεννήθηκε ο Τυδέας, πατέρας του ήρωα Διομήδη.
Ο Οινέας είχε αρκετά αδέλφια, ανάμεσα στα οποία και ο Άγριος [18], του οποίου γιος ήταν ο χωλός Θερσίτης, συνώνυμο της ασχήμιας και της αυθάδειας. Οι γιοι του Αγρίου εισβάλλουν στη Καλυδώνα, εκθρονίζουν τον Οινέα και καταλαμβάνουν την εξουσία. Ο Τυδέας εκδιώχθηκε και κατέφυγε στον βασιλιά του Άργους Άδραστο.
Όταν έφτασε στο Άργος, ο Άδραστος βρέθηκε μπροστά σε δύο άνδρες που μάλωναν: τον Πολυνείκη από τη Θήβα και τον Τυδέα από την Καλυδώνα. Ο Πολυνείκης είχε ασπίδα με παράσταση λιονταριού, ενώ ο Τυδέας ασπίδα με αγριόχοιρο. Ο Άδραστος τους χώρισε και τους φιλοξένησε, θυμούμενος έναν χρησμό που του έλεγε να παντρέψει τις κόρες του με ένα λιοντάρι και με ένα αγριόχοιρο. Έτσι, πάντρεψε τη Διηπύλη με τον Τυδέα, με τον οποίο έκανε τον Διομήδη [19].
Ο Τυδέας και ο Πολυνείκης κατέστρωσαν σχέδιο να μπουν με στρατό στη Θήβα και στην Καλυδώνα. Έτσι ξεκίνησε η περίφημη εκστρατεία των «Επτά επί Θήβας», στην οποία ο Τυδέας διακρίθηκε για το θάρρος του, αλλά τελικά τραυματίσθηκε θανάσιμα.
Η Εκδίκηση του Διομήδη και η Ίδρυση της Οινόης

Σχόλιο: Ο κύκλος της ζωής του Οινέα κλείνει τραγικά μακριά από την πατρίδα του. Μέσα από την προδοσία, όμως, γεννιέται ο μύθος της ίδρυσης της πόλης που φέρει το όνομά του.
Μετά το θάνατο του Τυδέα, ο γιος του Διομήδης παντρεύτηκε την Αιγιαλεία και εγκαταστάθηκε στο Άργος. Κάποτε έμαθε ότι ο Θερσίτης και η οικογένειά του κακοποίησαν και φυλάκισαν τον παππού του, Οινέα. Ο Διομήδης ξεκίνησε για την Καλυδώνα, σκότωσε τα ξαδέρφια του (πλην του Θερσίτη που διέφυγε) και φεύγοντας πήρε μαζί του τον γέρο παππού του, για να τον φροντίσει.
Επιστρέφοντας στο Άργος, ο Θερσίτης που τους ακολουθούσε, κατάφερε να πετύχει και να σκοτώσει τον γέροντα Οινέα λίγο πριν φτάσουν [20]. Ο Διομήδης έθαψε τον παππού του στο μέρος που σκοτώθηκε και για να τον τιμήσει ίδρυσε μια μυθική πόλη στο σημείο εκείνο και την ονόμασε Οινόη [21].
Ο Διομήδης στην Τρωική Εκστρατεία (Η Ιλιάδα)

Σχόλιο: Το αξιακό σύστημα των αρχαίων Ελλήνων σε πλήρη εφαρμογή: η προγονική φιλοξενία αποδεικνύεται ικανή να σταματήσει ακόμη και τα πιο φονικά χτυπήματα στο πεδίο της μάχης.
Αργότερα ο Διομήδης πήρε μέρος στην τρωική εκστρατεία και ο Όμηρος τον παρουσιάζει ως τον γενναιότερο των Ελλήνων μετά τον Αχιλλέα. Με τον Οινέα σχετίζεται και το περίφημο επεισόδιο του Γλαύκου και Διομήδη, που περιγράφει στην Ιλιάδα ο Όμηρος [22].
Στη μονομαχία αυτή ο Γλαύκος, που πολεμούσε με τους Τρώες, βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Διομήδη. Πάνω στη μονομαχία ο Διομήδης τον ρώτησε ποιος είναι [23]. Ο Γλαύκος απάντησε ότι ήταν εγγονός του Βελλεροφόντη, που ο παππούς του Διομήδη Οινέας τον είχε κάποτε φιλοξενήσει. Τότε ο Διομήδης έμπηξε το κοντάρι του στη γη και του είπε: «Μου είσαι φίλος πατρικός από παλιά, αλήθεια! Όπλα ας ανταλλάξουμε». Οι απόγονοι των δύο ανδρών ορκίστηκαν φιλία.
Επίλογος

Σχόλιο: Μια σύντομη ανακεφαλαίωση που υπογραμμίζει τον άρρηκτο δεσμό του γεωγραφικού χώρου της Αργολίδας με τους μεγάλους μύθους της αρχαιότητας.
Η αρχαία Οινόη, λοιπόν, βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές του Αρτεμισίου από την προϊστορική εποχή. Συνδέεται με την αρχαία μυθολογική παράδοση, με γεγονότα και πρόσωπα της Αιτωλίας και της Αργολίδας από την εποχή του Ηρακλή μέχρι τον τρωικό πόλεμο. Πρωταγωνιστής τους ο βασιλιάς Οινέας από στην Καλυδώνα της Αιτωλίας, που πέθανε στην Αργολίδα, τον έθαψαν στην περιοχή αυτή και της έδωσαν το όνομά του.
Υποσημειώσεις
- [1] Παυσανίας, Αττικά, 15,1
- [2] Παπαχατζής Νικόλαος, Παυσανία Κορινθιακά, σελ. 185.
- [3] «προελθοῦσι δὲ αὐτόθεν διαβάντων ποταμὸν χείμαρρον Χάραδρον καλούμενον ἔστιν Οἰνόη, τὸ ὄνομα ἔχουσα, ὡς Ἀργεῖοί φασιν…» – Παυσανία, Κορινθιακά, 25,2
- [4] Αρχαιολογικό Δελτίο 26 (1971)
- [5] Κοφινιώτης Ιωάννης, «Ιστορία του Άργους από των Αρχαιοτάτων χρόνων μέχρις ημών», Εν Αθήναις, Τυπογραφείον ο «Παλαμήδης» 1892. Επανέκδοση, Εκδ. Εκ Προοιμίου 2008, σελ. 142.
- [6] Ιστορία Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τόμος Γ1, σελ. 64
- [7] Ποικίλη στοά ή Πεισιανάκτειος στην αρχαία Αθήνα. Ονομάστηκε έτσι από τα πολλά και πολύχρωμα θαυμάσια έργα τέχνης που φιλοξενούσε καθώς και από το όνομα του γαμπρού του Κίμωνος, Πεισιάνακτα.
- [8] «αὕτη δὲ ἡ στοὰ πρῶτα μὲν Ἀθηναίους ἔχει τεταγμένους ἐν Οἰνόῃ τῆς Ἀργείας ἐναντία Λακεδαιμονίων» – Παυσανίας, Αττικά, 15,1
- [9] «πλησίον δὲ τοῦ ἵππου καὶ ἄλλα ἀναθήματά ἐστιν Ἀργείων,… Ὑπατοδώρου καὶ Ἀριστογείτονός εἰσιν ἔργα, καὶ ἐποίησαν σφᾶς, ὡς αὐτοὶ Ἀργεῖοι λέγουσιν, ἀπὸ τῆς νίκης ἥντινα ἐν Οἰνόῃ τῇ Ἀργείᾳ αὐτοί τε καὶ Ἀθηναίων ἐπίκουροι Λακεδαιμονίους ἐνίκησαν.» – Παυσανίας, Φωκικά, Χ,10,3
- [10] Παυσανία, Φωκικά, 10,38,1
- [11] Κακριδής Ιωάννης, Ελληνική Μυθολογία, τόμος 3, σελ. 153
- [12] Το όνομα του βασιλιά της Καλυδώνας έχει παγκοσμίως ταυτιστεί με τον οίνο (Οινεύς – Vin γαλλικά – Vino ισπανικά – Wein γερμανικά – Wine αγγλικά, κρασί = κεκραμένος οίνος, δηλαδή ανακατεμένος με νερό).
- [13] Κακριδής Ιωάννης, Ελληνική Μυθολογία, τόμος 3, σελ. 153
- [14] Κακριδής Ιωάννης, Ελληνική Μυθολογία, τόμος 3, σελ. 154
- [15] Καρλ Κερένυι, Η Μυθολογία των Ελλήνων, Εκδόσεις «Εστία», 1995, σελ. 359-367.
- [16] Ησιόδου, Ηοίαι, απόσπ. 13
- [17] «Ἀλθαίας δὲ ἀποθανούσης ἔγημεν Οἰνεὺς Περίβοιαν τὴν Ἱππονόου. ταύτην δὲ ὁ μὲν γράψας τὴν Θηβαΐδα πολεμηθείσης Ὠλένου λέγει λαβεῖν Οἰνέα γέρας, Ἡσίοδος δὲ ἐξ Ὠλένου τῆς Ἀχαΐας, ἐφθαρμένην ὑπὸ Ἱπποστράτου τοῦ Ἀμαρυγκέως, Ἱππόνουν τὸν πατέρα πέμψαι πρὸς Οἰνέα πόρρω τῆς Ἑλλάδος ὄντα, ἐντειλάμενον ἀποκτεῖναι.» – Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη, Α 8,4
- [18] Ομήρου, Ιλιάδα, Ξ 117
- [19] Κακριδής Ιωάννης, Ελληνική Μυθολογία, τόμος 3, σελ. 158
- [20] «Οἰνέα γὰρ τὸν βασιλεύσαντα ἐν Αἰτωλίᾳ λέγουσιν ὑπὸ τῶν Ἀγρίου παίδων ἐκβληθέντα τῆς ἀρχῆς παρὰ Διομήδην ἐς Ἄργος ἀφικέσθαι. ὁ δὲ τὰ μὲν ἄλλα ἐτιμώρησεν αὐτῷ στρατεύσας ἐς τὴν Καλυδωνίαν, παραμένειν δὲ οὐκ ἔφη οἱ δύνασθαι· συνακολουθεῖν δέ, εἰ βούλοιτο, ἐς Ἄργος ἐκεῖνον ἐκέλευεν. ἀφικόμενον δὲ τά τε ἄλλα ἐθεράπευεν, ὡς πατρὸς θεραπεύειν πατέρα εἰκὸς ἦν, καὶ ἀποθανόντα ἔθαψεν ἐνταῦθα. ἀπὸ τούτου μὲν Οἰνόη χωρίον ἐστὶν Ἀργείοις.» – Παυσανία, Κορινθιακά, 25.3
- [21] Κακριδής Ιωάννης, Ελληνική Μυθολογία, τόμος 3, σελ. 158
- [22] Ομήρου, Ιλιάδα, Ζ, 119-236 [23] «Ποιος είσαι, αρχοντογέννητε, απ’ τους θνητούς ανθρώπους; Δε σ’ είδα ως τώρα καν ποτέ σε μάχη που δοξάζει· μα όλους με το θάρρος σου τους έχεις ξεπεράσει, αφού το μακροΐσκιωτο κοντάρι μου αντέχεις.» – Ομήρου, Ιλιάδα, Ζ, 123-126.
Πηγές
Αλέξης Τότσικας Φιλόλογος – Συγγραφέας
* Το έναυσμα για να γραφεί το παραπάνω άρθρο προέκυψε μετά από την επαφή με τον επιχειρηματία Γεώργιο Δαγρέ, κάτοικο της περιοχής (Μερκούρι), ο οποίος παράλληλα με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στο εξωτερικό, θέλησε να γνωστοποιήσει και την ιστορία του τόπου απ’ όπου προέρχεται το προϊόν που εμπορεύεται.
