Ηρώδειο: Η μεγάλη «επιστροφή» του μνημείου – Όλες οι αλλαγές που φέρνει η αναστήλωση
Το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού αλλάζει σελίδα. Μετά την ομόφωνη έγκριση των μελετών από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), το εμβληματικό τοπόσημο της Αθήνας εισέρχεται σε μια φάση ριζικής ανανέωσης και «νοικοκυρέματος». Οι υπεύθυνοι ξεκινούν τις εργασίες τον Ιούλιο του 2026 και στοχεύουν στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής αξίας του Ηρωδείου. Με αυτόν τον τρόπο, μετατρέπουν το μνημείο από ένα απλό καλλιτεχνικό «σκηνικό» σε έναν πλήρως επισκέψιμο και ευανάγνωστο ιστορικό χώρο.
Το νέο πρόσωπο του προαυλίου και η «Νότια Οδός»
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά τον περιβάλλοντα χώρο. Το Υπουργείο Πολιτισμού δίνει προτεραιότητα στην πλήρη απελευθέρωση του προαυλίου από κάθε εφήμερη κατασκευή που αλλοιώνει την αισθητική του.
- Μεταφορά υποδομών: Οι μελετητές μεταφέρουν τα εκδοτήρια και τα αναψυκτήρια στον νότιο, δενδροφυτευμένο χώρο.
- Νέος εξώστης: Οι μελετητές σχεδιάζουν έναν εξώστη μήκους 30 μέτρων απέναντι από την αρχαία σκηνική αίθουσα.
- Διασύνδεση με την Ακρόπολη: Η επαναχάραξη της «νότιας οδού» θα επιτρέπει στους επισκέπτες να κινούνται περιμετρικά του μνημείου, συνδέοντας το Ηρώδειο με τον ανατολικό περίπατο που οδηγεί στην Ακρόπολη.
Αποκάλυψη «κρυμμένων» θησαυρών και ψηφιδωτών
Η αναστήλωση φέρνει στο φως πολύτιμα στοιχεία που παρέμεναν καλυμμένα για δεκαετίες. Οι ειδικοί αποκαλύπτουν ένα εντυπωσιακό γεωμετρικό ψηφιδωτό κάτω από τη σκηνική αίθουσα, το οποίο παρέμενε καλυμμένο από τη δεκαετία του 1970. Παράλληλα, αναδεικνύουν ένα δεύτερο ψηφιδωτό στην «ανατολική αίθουσα» του ανατολικού κλιμακοστασίου.
Επιπλέον, οι εργασίες περιλαμβάνουν την αναστήλωση παραθύρων στην πρόσοψη και τον καμπύλο τοίχο, καθώς και την αποκατάσταση της τοξωτής πύλης στην ανατολική πάροδο. Στόχος είναι να κατανοήσει ο επισκέπτης την αρχική δομή του οικοδομήματος και όχι μόνο τον σημερινό «σκελετό» του.
Ακουστικός κανονισμός και προστασία του μνημείου
Παράλληλα, οι μελετητές θεσπίζουν έναν καινοτόμο ακουστικό κανονισμό, καθώς οι έρευνες αποδεικνύουν ότι οι σύγχρονες συναυλίες συχνά ξεπερνούν τα 90 dB, με αποτέλεσμα να καταπονούν το μνημείο.
- Όρια έντασης: Ο νέος κανονισμός θα θέτει αυστηρά όρια ήχου για όλες τις εκδηλώσεις.
- Κατάργηση ικριωμάτων: Οι υπεύθυνοι καταργούν τον πύργο των ηχείων και τα ικριώματα φωτισμού. Στη θέση τους επιλέγουν ηπιότερους μηχανισμούς, οι οποίοι δεν επιβαρύνουν οπτικά ή δομικά το μνημείο.
Αναβάθμιση υποδομών για κοινό και καλλιτέχνες
Η άνεση των επισκεπτών και των λειτουργών του χώρου αποτελεί κεντρικό άξονα του έργου.
- Σκηνή και Ορχήστρα: Το ξύλινο και το μαρμάρινό δάπεδο αποκαθίστανται, ώστε η ορχήστρα να επανέλθει στην αρχαία της στάθμη.
- Κερκίδες: Οι ειδικοί συντηρούν τις ανώτερες σειρές των εδωλίων. Με αυτή την παρέμβαση, ενισχύουν την ευστάθεια του μνημείου και διορθώνουν τις φθορές από παλαιότερες επεμβάσεις.
- Χώροι υγιεινής και καμαρίνια: Οι μελετητές ανακαινίζουν πλήρως τους χώρους υγιεινής του κοινού και αναβαθμίζουν τα υπόγεια καμαρίνια, διατηρώντας ωστόσο την ιστορική τους εικόνα.
Χρονοδιάγραμμα και υλοποίηση
Το ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο εκπόνησε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Παναγιώτη Βασιλάτο, θέτει έναν ορίζοντα τριών ετών για την ολοκλήρωση του έργου. Οι υπεύθυνοι αναζητούν τη «χρυσή τομή», ώστε οι αναστηλωτικές εργασίες να συνυπάρχουν αρμονικά με τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου. Παρά την εγκατάσταση γερανού στην ορχήστρα και την ευρεία έκταση των παρεμβάσεων, το Υπουργείο Πολιτισμού προστατεύει το μνημείο. Η νέα προσέγγιση αρνείται να θυσιάσει το Ηρώδειο στον βωμό μιας χρήσης που το αντιμετωπίζει ως απλό σκηνικό.
