Η Επιστροφή στον Κάτω Κόσμο και το Μυστήριο της Μηλινόης
Η αναμονή τελείωσε για τους λάτρεις των video games και της ελληνικής μυθολογίας. Η Supergiant Games διέθεσε πρόσφατα σε early access το πολυαναμενόμενο Hades II, το σίκουελ ενός από τα καλύτερα παιχνίδια που βασίστηκαν ποτέ στον αρχαίο ελληνικό μύθο. Ενώ όμως όλοι γνώριζαν τον Ζαγρέα, τον πρωταγωνιστή του πρώτου παιχνιδιού, η νέα ηρωίδα, η Μηλινόη, προκάλεσε ερωτηματικά.
Ποια είναι αυτή η μυστηριώδης πριγκίπισσα του Κάτω Κόσμου; Είναι απλώς ένα δημιούργημα των developers ή βασίζεται σε πραγματικά αρχαία κείμενα; Όπως αποδεικνύεται, η Supergiant έκανε ξανά εξαιρετική έρευνα, ανασύροντας μια εξαιρετικά σπάνια θεότητα από τα βάθη της αρχαιότητας.
Ας δούμε, λοιπόν, τι πέτυχαν σωστά και πού έβαλαν τη δική τους δημιουργική πινελιά.
Η Μοναδική Πηγή: Ο Ορφικός Ύμνος
Σε αντίθεση με τους Ολύμπιους θεούς που εμφανίζονται παντού, η μόνη γνωστή αναφορά στη Μηλινόη βρίσκεται στους Ορφικούς Ύμνους. Πρόκειται για μια συλλογή 87 ύμνων που προέρχονται από τον Ορφισμό, μια μυστηριακή λατρεία που επικεντρωνόταν στον μύθο του Ορφέα και την κάθοδό του στον Άδη.
Στον ύμνο που είναι αφιερωμένος σε αυτήν, η Μηλινόη περιγράφεται ως μια χθόνια νύμφη που προκαλεί τρόμο στους θνητούς. Ωστόσο, το κείμενο μας δίνει πολύτιμα στοιχεία για την εμφάνιση και την καταγωγή της, τα οποία το παιχνίδι αξιοποίησε με έξυπνο τρόπο.
Η Εμφάνιση: Από τον “Κρόκο” στον Σκελετό
Ένα από τα πρώτα πράγματα που παρατηρεί κανείς στη Μηλινόη του Hades II είναι το χαρακτηριστικό πορτοκαλί-κίτρινο χρώμα στα ρούχα της. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο αρχαίος ύμνος την προσφωνεί ως “κρόκο-πέπλο”, δηλαδή φορώντας πέπλο στο χρώμα του κρόκου (σαφράν). Αν και ασυνήθιστο χρώμα για τον Κάτω Κόσμο, ταιριάζει απόλυτα με την περιγραφή του Ομήρου και την αισθητική του παιχνιδιού.
Επιπλέον, η Μηλινόη στο παιχνίδι έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: το ένα της χέρι είναι σκελετωμένο και διάφανο. Αυτό αποτελεί μια εξαιρετική οπτική απόδοση ενός στίχου που περιγράφει τη Μηλινόη ως “δίσωμα φάσμα”. Μια παλαιότερη μετάφραση του 1792 ερμηνεύει αυτόν τον στίχο ως εξής: “μέλη εν μέρει μαύρα και εν μέρει λευκά”. Αυτή η διχόνοια συμβολίζει τη διπλή φύση της καταγωγής της: το σκοτάδι του Άδη και το αιθέριο φως του Δία.
Το Σκάνδαλο της Καταγωγής της Μηλινόης
Εδώ τα πράγματα περιπλέκονται. Στο παιχνίδι, η Μηλινόη παρουσιάζεται ξεκάθαρα ως κόρη του Άδη και της Περσεφόνης, αδελφή του Ζαγρέα. Ωστόσο, ο μύθος είναι πολύ πιο “σκοτεινός”.
Σύμφωνα με τον Ορφικό ύμνο:
- Ο Δίας μεταμορφώθηκε παίρνοντας τη μορφή του Άδη (ή Πλούτωνα).
- Ξεγέλασε την Περσεφόνη και κοιμήθηκε μαζί της στις όχθες του ποταμού Κωκυτού.
- Από αυτή την ένωση γεννήθηκε η Μηλινόη.
Επομένως, μυθολογικά, η Μηλινόη είναι κόρη του Δία που είχε πάρει τη μορφή του Άδη. Αυτό εξηγεί γιατί φέρει χαρακτηριστικά και των δύο θεών και γιατί το σώμα της είναι μισό σκοτεινό και μισό φωτεινό. Η Supergiant Games επέλεξε να απλοποιήσει αυτό το περίπλοκο γενεαλογικό δέντρο, καθιστώντας την βιολογική κόρη του Άδη, κάτι που εξυπηρετεί καλύτερα την αφήγηση της οικογενειακής επανένωσης.
Οι Δυνάμεις και ο Ρόλος της
Ποια είναι όμως η “δουλειά” της ως θεά;
- Εφιάλτες και Τρέλα: Ο ύμνος αναφέρει ότι η Μηλινόη οδηγεί τους θνητούς στην τρέλα με “αέρινα φάσματα” και εμφανίζεται με παράξενες μορφές μέσα στη νύχτα.
- Προστάτιδα της Γης: Ως χθόνια θεότητα, συνδέεται άμεσα με τη γη. Στο παιχνίδι, βλέπουμε τη Μηλινόη να ασχολείται με την κηπουρική και τη συλλογή φυτών, μια λεπτομέρεια που τιμά την ιδιότητά της ως νύμφη της γης και κόρη της Περσεφόνης.
- Εξορκισμός Ψυχών: Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, παρόλο που τρομάζει τους θνητούς, οι άνθρωποι την παρακαλούσαν να διώξει τις ψυχές στην άκρη της γης. Στο Hades II, αυτό μεταφράζεται υπέροχα με την ικανότητα της Μηλινόης να παρηγορεί και να καθοδηγεί τις χαμένες ψυχές (Shades), δείχνοντας το “ευγενικό πρόσωπο” που ζητά ο ύμνος.
Σχέση με την Εκάτη
Τέλος, πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι το όνομα “Μηλινόη” μπορεί να ήταν απλώς ένα επίθετο της θεάς Εκάτης, της θεάς της μαγείας. Οι developers του παιχνιδιού “έκλεισαν το μάτι” σε αυτή τη θεωρία, παρουσιάζοντας την Εκάτη όχι ως την ίδια τη Μηλινόη, αλλά ως τη δασκάλα και μέντορά της. Έτσι, η Μηλινόη εκπαιδεύεται στη μαγεία, τιμώντας τη σύνδεση των δύο θεοτήτων.
Συμπέρασμα
Η Supergiant Games κατάφερε για άλλη μια φορά να πάρει έναν σχεδόν άγνωστο μύθο και να του δώσει ζωή, χρώμα και χαρακτήρα. Η Μηλινόη δεν είναι απλώς ένας χαρακτήρας video game, αλλά μια προσεκτική μελέτη πάνω στα ελάχιστα αρχαία κείμενα που διασώθηκαν, προσαρμοσμένη για τη σύγχρονη εποχή.
