Ανακάλυψη ενός ελληνιστικού θησαυρού στη Δράμα
Στην πιλοτή μιας πολυκατοικίας στην οδό Τροίας, στο κέντρο της Δράμας, ανακαλύφθηκε ένας ελληνιστικός θησαυρός που θυμίζει πως η σύγχρονη πόλη χτίστηκε πάνω σε αιώνες ιστορίας. Ο μακεδονικός τάφος βρέθηκε το 1976 κατά την ανέγερση κτιρίου και αποτελεί το πρώτο ελληνιστικό μνημείο στην πόλη. Η ανακάλυψη προσφέρει σπάνιες πληροφορίες για τη ζωή και τα ταφικά έθιμα των κατοίκων της αρχαίας Δράμας.
«Φέτος συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από την ανακάλυψή του, η οποία ήταν εντελώς απρόσμενη, αλλά προκάλεσε θαυμασμό», αναφέρει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας, Βασιλική Πουλιούδη.
Πώς ανακαλύφθηκε ο τάφος
«Όταν οι εργάτες άνοιγαν τα θεμέλια της πολυκατοικίας», σημειώνει η κ. Πουλιούδη, «δεν περίμεναν να βρουν έναν πλήρως κτισμένο και διακοσμημένο τάφο». Ο τάφος εντοπίστηκε πίσω από το σημερινό ΙΚΑ, στη διασταύρωση με την οδό Παλαιολόγου. Κατά την αφαίρεση τμήματος της καμάρας που τον σκεπάζει, αποκαλύφθηκε ένας κτιστός δρόμος με κλίμακα, προθάλαμος από πώρινες πλίνθους και νεκρικός θάλαμος κατασκευασμένος πιθανότατα με πηλοπλίνθους από τοπικό αργιλώδες χώμα.
Οι τοιχογραφίες και η ελληνιστική τέχνη
Η ζωγραφική του προθαλάμου εντυπωσιάζει τους επισκέπτες. Η τεχνική των υδροχρωμάτων, οι χαράξεις δόμησης και οι διακοσμητικές ζώνες με βούκρανα και ρόδακες δημιουργούν ένα σύνθετο και αρμονικό σύνολο. Τριγωνικά θέματα στην οροφή, ανθέμια και κυκλικά μοτίβα πάνω από τις εισόδους υπογραμμίζουν τη τελετουργική σημασία του χώρου.
«Η προσοχή στη λεπτομέρεια δείχνει ότι πρόκειται για μνημείο ιδιαίτερης σημασίας», εξηγεί η κ. Πουλιούδη. «Αποκαλύπτει τις τάσεις της ελληνιστικής τέχνης και τον σεβασμό προς τους νεκρούς». Τα σιδερένια καρφιά υποδηλώνουν ότι γιρλάντες λουλουδιών και διακοσμητικές ταινίες στόλιζαν τον προθάλαμο.
Κτερίσματα και θησαυροί του τάφου
Ο νεκρικός θάλαμος περιέχει τρεις σαρκοφάγους σε σχήμα Π, κτισμένες με πλιθιά και επιχρισμένες με άσπρο κονίαμα. Αν και διαταραγμένος από τυμβωρύχους, ο τάφος διασώζει πολύτιμα ευρήματα:
- Μυροδοχεία και λυχνάρια
- Πήλινα και γυάλινα σφαιρίδια
- Σκυφοειδή αγγεία και καλύμματα πυξίδων
- Νομίσματα από Αμφίπολη, Θεσσαλονίκη και Ιστιαία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα χρυσά αντικείμενα που φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας:
- Χρυσό περιδέραιο με κορναλίνη και κεφάλια ζώων στα άκρα
- Ζευγάρι χρυσών ενωτίων με κεφάλι ερωτιδέα
- Δύο χρυσά φύλλα ελιάς και μυρτιάς, πιθανώς από στεφάνι ή ταφικό διάκοσμο
«Παρά τη σύληση του τάφου, τα ευρήματα δίνουν ολοκληρωμένη εικόνα των ταφικών εθίμων και της κοινωνικής ιεραρχίας στην ελληνιστική Δράμα», προσθέτει η κ. Πουλιούδη.
Χρονολόγηση και ιστορικό πλαίσιο
Ο τάφος χρονολογείται από τις τελευταίες δεκαετίες του 3ου αιώνα π.Χ. έως τα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. και χρησιμοποιήθηκε συνεχώς από μέλη μιας πλούσιας οικογένειας. Τα κτερίσματα και οι τοιχογραφίες δείχνουν τη σύνδεση με τις τάσεις της ελληνιστικής τέχνης και προσφέρουν στοιχεία για την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική ζωή της περιοχής.
Ένας ζωντανός μάρτυρας της ελληνιστικής Δράμας
Σήμερα, ο μακεδονικός τάφος της οδού Τροίας παραμένει κρυμμένος μέσα στη σύγχρονη πόλη, αλλά συνεχίζει να αφηγείται ιστορίες ζωής και θανάτου, τελετουργιών και ανθρώπινων σχέσεων. Κάθε αντικείμενο, κάθε ίχνος καύσης, κάθε χρυσό φύλλο ή νόμισμα αποκαλύπτει τις συνήθειες και την καθημερινότητα μιας πλούσιας οικογένειας της ελληνιστικής Δράμας.
Η επίσκεψη στον τάφο μπορεί να συνδυαστεί με βόλτα στο ιστορικό κέντρο και σε μνημεία όπως:
- Σαντιρβάν τζαμί
- Μαρμάρινο Σπίτι – Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών
- Πάρκο πηγών Αγίας Βαρβάρας
Ο ελληνιστικός τάφος είναι ανοιχτός κάθε Κυριακή πρωί, ενώ τις καθημερινές μετά από συνεννόηση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας.
Η αρχαιότητα ζει ανάμεσα στους σύγχρονους ανθρώπους και καλεί κάθε επισκέπτη να ταξιδέψει στον χρόνο και να ανακαλύψει την ελληνιστική ψυχή της Δράμας.
