Υπουργείο Πολιτισμού: Εκσυγχρονισμός του Μουσείου
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του Αρχαιολογικού Μουσείου Βαθέως, ως καθοριστικό βήμα για την επανέκθεση και επαναλειτουργία του. Το έργο εντάσσεται στο πλαίσιο της συνολικής βελτίωσης των μουσειακών υποδομών της Ιθάκης, περιλαμβάνοντας:
- Συντήρηση των τοιχογραφιών στους μεταβυζαντινούς ναούς Εισοδίων της Παναγίας Μαρουλάτικης στο Περαχώρι.
- Συντήρηση των ναών της Θεοτόκου Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γερασίμου στον οικισμό Εξωγής.
Το έργο υλοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, με προϋπολογισμό άνω των 450.000 ευρώ, χρηματοδοτούμενο από εθνικούς πόρους και το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά» (ΕΣΠΑ 2014–2020 & 2021–2027).
Δηλώσεις της Υπουργού Πολιτισμού
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε:
«Μετά από αυτοψία στο νησί, κρίθηκαν αναγκαία τα έργα αναβάθμισης του κτηρίου, βελτίωσης της προσβασιμότητας και επανέκθεσης της συλλογής του Μουσείου. Στόχος είναι η βελτίωση της λειτουργίας, της πρόσβασης και η ορθότερη ανάδειξη των εκθεμάτων. Η επανέκθεση της αρχαιολογικής συλλογής γίνεται με σύγχρονους μουσειολογικούς όρους, αναδεικνύοντας την ιστορική και συμβολική σημασία της Ιθάκης και προσφέροντας στο κοινό μια ολοκληρωμένη, προσβάσιμη και υψηλού επιπέδου μουσειακή εμπειρία».
Η επανέκθεση του Μουσείου περιλαμβάνει τη μόνιμη έκθεση «Ιθάκη: Το παγκόσμιο σύμβολο», η οποία αναδεικνύει τον νησιωτικό χαρακτήρα της Ιθάκης, τη σχέση της με τη θάλασσα και τη γεωγραφική της θέση στο Ιόνιο. Από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως την Ύστερη Αρχαιότητα, η Ιθάκη προβάλλεται ως τόπος αναχώρησης και επιστροφής, ως σημείο αναφοράς της Οδύσσειας, αλλά και χώρος δημιουργικής αφομοίωσης επιρροών με διακριτή τοπική παράδοση.
Προσωρινή Έκθεση και Επανέκθεση
Το Μουσείο επαναλειτούργησε τον Αύγουστο του 2023 με ελεύθερη είσοδο, φιλοξενώντας την προσωρινή έκθεση:
«Στα ίχνη του Ομήρου: Ο Αετός στην Ιθάκη και η Ελληνική Αναγέννηση»
Η έκθεση ανέδειξε τη σημασία του ιερού του Αετού και τη σύνδεσή του με την ομηρική παράδοση, προβάλλοντας επιλεγμένες αρχαιότητες και εποπτικό υλικό.
Μόνιμη Έκθεση: Ενότητες
Η μόνιμη έκθεση οργανώνεται σε έξι ενότητες, καταλαμβάνοντας περίπου 185 τ.μ. Οι ενότητες είναι:
- Εισαγωγή – Χρονολόγιο
Παρουσίαση της ιστορικής πορείας της Ιθάκης από την Πρώιμη Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα. - Ιθάκη, νήσος “ευδείελος”
Ανάδειξη της γεωγραφικής θέσης και του νησιωτικού χαρακτήρα της Ιθάκης. - Η οδυσσειακή παράδοση
Σύνδεση της Ιθάκης με τον Οδυσσέα και την ομηρική κληρονομιά. - Η αυγή του πολιτισμού
Αναφορά στις πρώτες κοινωνίες και πολιτιστικές επιρροές. - Η γένεση ενός παγκόσμιου συμβόλου
Ανάδειξη της Ιθάκης ως διεθνούς πολιτισμικού συμβόλου. - Ιθακησίων Πολιτεία: Η Πόλη μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας
Πολιτειακή οργάνωση, κοινωνική ζωή και ιερά της Ιθάκης.
Η εκθεσιακή πορεία ξεκινά από τον χώρο υποδοχής, συνεχίζεται στις αίθουσες της ανατολικής πτέρυγας και ολοκληρώνεται γραμμικά στον διάδρομο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσβασιμότητα, με αναβατόριο, συνεπίπεδη κίνηση σε όλους τους χώρους και διαμόρφωση κατάλληλων χώρων υγιεινής.
Μουσειογραφικός Σχεδιασμός
Ο σχεδιασμός επιδιώκει:
- Ενιαία μορφολογική ταυτότητα του κτηρίου.
- Αξιοποίηση σύγχρονων εκθεσιακών μέσων, φωτισμού και ψηφιακών εφαρμογών.
- Άρση λειτουργικών και αισθητικών αστοχιών.
- Δημιουργία υψηλού επιπέδου εμπειρίας για το κοινό.
Το Κτήριο του Μουσείου
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως ιδρύθηκε τη δεκαετία 1960-1970 σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Ιθάκης.
Χαρακτηριστικά κτηρίου:
- Ισόγειο, 410 τ.μ.
- Τρεις συνεχόμενες αίθουσες εκθεσιακών χώρων.
- Χώρος υποδοχής, γραφείο φυλάκων, κατοικία επιμελητή.
- Χώροι υγιεινής, εργαστήρια, αποθήκη και χώροι φιλοξενίας επιστημονικών επισκεπτών.
- Βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πλατεία και τον παραλιακό δρόμο, εντός του παραδοσιακού οικισμού.
